ΚΟΝΙΤΣΑ… Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος,όπου αγαπούσε την ΚΟΝΙΤΣΑ…

Ο μεγάλος Έλληνας που μάθαινε γράμματα τους τυφλούς της Αμερικής και άλλαξε τη μοίρα της Έλεν Κέλερ

Ο γνωστότερος Έλληνας των ΗΠΑ, Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος, που μετατράπηκε σε εκπαιδευτικό φάρο της ειδικής αγωγής και ευεργέτη του τόπου του

«Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος … καταγόταν από ένα ελληνικό χωριό / και όραμά του ήταν πάντα / το καλύτερο και το ανώτερο», γράφει το λατινικό επίγραμμα στην αναθηματική στήλη του Μάικλ Ανάγνος, όπως ήταν γνωστός στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στο κεντρικό κτίριο του κορυφαίου σχολείου για τυφλούς των ΗΠΑ, του περιβόητου Perkins.

Ο Ανάγνος ανήκει στην Ελλάδα, η φήμη του ωστόσο ήταν αποκλειστικά αμερικανική υπόθεση, αν και το έργο του είναι πια κτήμα όλης της ανθρωπότητας. Αυτή θα ήταν με δυο λέξεις η ιστορία του μεγάλου παιδαγωγού και ευεργέτη στον τόπο του Μιχαήλ Αναγνωστόπουλου από το Πάπιγκο.

Ενός ανθρώπου που προσέφερε πολλά αλλά παρέμεινε άγνωστος στην πατρίδα του, παρά τις τιμές που απόλαυσε και συνεχίζει να απολαμβάνει στην Αμερική. Και όχι μόνο γιατί ήταν αυτός που δέχτηκε να βοηθήσει ένα τυφλό κοριτσάκι που θα μεγάλωνε και θα γινόταν η ηρωίδα της ζωής Έλεν Κέλερ, η γυναίκας που θα έκανε το προσωπικό δράμα θρίαμβο της θέλησης και της αποφασιστικότητας.

Ο μεγάλος εκπαιδευτής της σχολής τυφλών Perkins γεννήθηκε στο τουρκοκρατούμενο Πάπιγκο Ζαγορίου το 1837 και τον τράβηξαν αμέσως τα γράμματα. Φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και αναγορεύτηκε διδάκτορας σε ηλικία 24 ετών, πριν δουλέψει ως δημοσιογράφος και γνωριστεί τελικά με τον μεγάλο φιλλέληνα Σάμιουελ Χάου, ο οποίος είχε κατέβει για πρώτη φορά στην Ελλάδα στις αρχές του 1825 για να συμμετάσχει στην Επανάσταση του 1821.

Ο ντελικάτος Βοστονέζος επέστρεψε στη χώρα μας το 1866 για να συνδράμει για άλλη μια φορά τον ελληνικό αγώνα για ανεξαρτησία, τώρα στις περιπέτειες της Κρητικής Επανάστασης. Στην Κρήτη θα γνωρίσει τον δημοσιογράφο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλο, με τον θα συνεργαστεί στη νέα του απόπειρα να βοηθήσει το ελληνικό ζήτημα με χρήμα και προσωπικό ιδρώτα. Πριν φύγει από την Ελλάδα, ο Χάου προτείνει στον Αναγνωστόπουλο να τον πάρει στην Αμερική, καθώς το πνεύμα του ακαδημαϊκού είναι ανήσυχο και πολυσχιδές.

Ο Αναγνωστόπουλος καταφτάνει στις ΗΠΑ στα τέλη του 1867, διασχίζοντας τον αφιλόξενο ωκεανό με την οικογένεια Χάου, την κόρη του οποίου σύντομα θα ερωτευόταν. Ο Χάου ήταν ιδρυτής και πρόεδρος του ινστιτούτου τυφλών της Βοστόνης, Perkins, και αφήνει διάδοχό του τον φωτισμένο έλληνα γαμπρό του, τον οποίο θα εκλέξει αργότερα διευθυντή της σχολής το διοικητικό συμβούλιο.

Ήταν ώρα για τις μεγάλες συνεισφορές του Ανάγνος στην ειδική αγωγή αλλά και στο θαύμα που άκουγε στο όνομα Έλεν Κέλερ, ένα θαύμα που τον είχε φύλακα-άγγελο. Ο Αναγνωστόπουλος βοήθησε τα μέγιστα ώστε να γίνει η μικρή τυφλή και κωφάλαλη Κέλερ διδάκτωρ φιλοσοφίας και επιστήμονας της ειδικής αγωγής!

Ο οραματιστής δάσκαλος που άφησε μεγάλη συνεισφορά στην εκπαίδευση των τυφλών δεν ξέχασε ποτέ τον τόπο του, για τον οποίο υπήρξε άλλωστε μεγάλος ευεργέτης. Έχτισε σχολεία στο Πάπιγκο («Καλίνεια Σχολεία»), τα Γιάννενα και την Κόνιτσα και μερίμνησε ιδιαίτερα για τη μόρφωση των ηπειρωτών συμπατριωτών του.

Στην Αμερική εγκωμίασαν το έργο του και τίμησαν τη μνήμη του εκτεταμένα, περιλαμβάνοντας το όνομά του ακόμα και στο μνημείο του Αγάλματος της Ελευθερίας. Ο δάσκαλος του αγαθού και μεγάλος οδηγός των τυφλών θεμελίωσε νέες τεχνικές γραφής και ανάγνωσης στο πεδίο της ειδικής αγωγής, κάνοντας τον κόσμο σαφώς καλύτερο μετά το πέρασμά του…

Πρώτα χρόνια

ananngngoososoaefsd1

Ο Μιχαήλ Αναγνωστόπουλος γεννιέται στις 7 Νοεμβρίου 1837 στο ορεινό χωριό Πάπιγκο του ιστορικού Ζαγορίου της Ηπείρου. Φτωχή η κοινότητα και υπό τουρκική μάλιστα κατοχή, ο μικρός Μιχάλης μοιράζει τον χρόνο του μεταξύ του σχολείου και των προβάτων, βοηθώντας από την πρώτη στιγμή τον βοσκό πατέρα του Δημήτρη, τον οποίο θα έχανε ωστόσο σύντομα, μένοντας προστάτης της οικογένειας.

Είναι όμως γερός στα γράμματα και είναι κρίμα να χαθεί τέτοιο πνεύμα, συμφωνούν οι προύχοντες του χωριού και του δίνουν μια υποτροφία για να μπορέσει να φοιτήσει στη Ζωσιμαία Σχολή Ιωαννίνων και να βγάλει το σχολείο. Εκείνος δικαιώνει την εμπιστοσύνη των Παπιγκιωτών τελειώνοντας τη σχολή με άριστα και το 1856 γίνεται δεκτός στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, με μοναστηριακό πια βοήθημα, από την οποία θα αναγορευτεί διδάκτορας φιλοσοφίας το 1861. Μέχρι τότε οι αρχαίοι έλληνες φιλόσοφοι θα έχουν κατακτήσει και την καρδιά και το πνεύμα του.

Τώρα θέλει να κάνει καριέρα στη δημοσιογραφία και αρχίζει να αρθρογραφεί στην αθηναϊκή εφημερίδα «Εθνοφύλαξ», της οποίας σύντομα θα είναι αρχισυντάκτης. Και είναι μόλις 24 ετών! Από τις στήλες της εφημερίδας θα φανεί ο άδολος πατριωτισμός του, ξεσηκώνοντας άρχοντες και λαό για την ενίσχυση της Κρητικής Επανάστασης που ξεσπά. Τα καυστικά σχόλιά του κατά του Όθωνα όμως θα προκαλέσουν όχι μόνο την απόλυσή του, αλλά και την εξάμηνη φυλάκισή του. Βγαίνοντας, μεταβαίνει στην Κρήτη και το 1867 πιάνει δουλειά ως γραμματέας στον περιβόητο αμερικανό φιλέλληλα Σάμιουελ Χάου, γνωστό στον τόπο μας ήδη από την Επανάσταση του 1821, όταν είχε περάσει έξι χρόνια ως γιατρός στο πεδίο της μάχης περιθάλποντας τους τραυματισμένους αγωνιστές.

ananngngoososoaefsd2

Ο Χάου επέστρεψε στις ΗΠΑ αλλά δεν ξέχασε ποτέ τον αγώνα των απελπισμένων Ελλήνων. Έστελνε συχνά οικονομικά βοηθήματα, τρόφιμα και ρούχα στον τόπο μας μέσω φιλελληνικών εράνων που διοργάνωνε στις ΗΠΑ και κατέβαινε συχνά-πυκνά στην Ελλάδα για να οργανώσει προσφυγικούς καταυλισμούς και δομές υγείας.

Το 1831, όταν επέστρεψε στη Βοστόνη έπειτα από έξι χρόνια στην μπαρουτοκαπνισμένη ελληνική επικράτεια, ίδρυσε το πρώτο σχολείο για τυφλούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Perkins, του οποίου διετέλεσε και πρώτος διευθυντής. Το 1848 ίδρυσε ένα ανάλογο σχολείο ειδικής αγωγής για άτομα με νοητικές διαταραχές. Τώρα, το 1866, γηραιός πλέον, βρίσκεται για μια ακόμα φορά στην Ελλάδα, κι αυτό για να συνδράμει τους επαναστατημένους Κρητικούς!

Ο μεγάλος αυτός ευεργέτης των σκλαβωμένων Ελλήνων άφησε και πάλι τη σφραγίδα του στον ελληνισμό, αυτή τη φορά ερχόμενος μάλιστα στην Αθήνα οικογενειακώς. Εκεί θα γνωρίσει ο Αναγνωστόπουλος την κόρη του Χάου, Τζούλια Ρομάνα, με την οποία θα ερωτευτούν κεραυνοβόλα.

Ο Χάου τον προσκαλεί να τον πάρει μαζί του στις ΗΠΑ, έχοντας εκτιμήσει το πνεύμα και το άδολο του χαρακτήρα του. Ο μέντορας του Αναγνωστόπουλου σύντομα ωστόσο θα γινόταν και πεθερός του!

O δάσκαλος Αναγνωστόπουλος

ananngngoososoaefsd4

Τέλη του 1867 λοιπόν ο Μιχάλης Αναγνωστόπουλος αποβιβάζεται στον Νέο Κόσμο και σύντομα θα γεννηθεί ο Μάικλ Ανάγνος, ο φωτισμένος διευθυντής του Perkins! To 1970 θα παντρευτεί την εκλεκτή της καρδιάς του, μία από τις δύο κόρες του Χάου, κάτι που θα τον δέσει με συγγενικούς δεσμούς τόσο με τον φιλέλληνα Χάου όσο και με το τρομερό του σχολείο.

Ο Αναγνωστόπουλος θα περάσει δέκα χρόνια ως αναπληρωτής διευθυντής και βοηθός ουσιαστικά του πεθερού του στο Perkins, το διασημότερο πλέον ίδρυμα τυφλών παγκοσμίως. Πέρα από τα διοικητικά καθήκοντα, ασκεί επί σειρά ετών και διδακτικό έργο, θέλοντας να γνωρίσει καλύτερα το λειτούργημα που συντελούνταν στη σχολή της Βοστόνης. Αλλά και να μάθει στα τυφλά παιδάκια ελληνικά και λατινικά! Ο Χάου έφυγε από τον κόσμο το 1876 και τη διεύθυνση της σχολής εμπιστεύτηκε τώρα πανηγυρικά το διοικητικό συμβούλιο στον 39χρονο Ανάγνος.

Άριστος γνώστης των κλασικών του πνεύματος και με πρότυπό του τον Σωκράτη, ο οραματιστής Αναγνωστόπουλος καθιέρωσε πλήθος παιδαγωγικών καινοτομιών στην εκπαίδευση ειδικής αγωγής, αντιμετωπίζοντας πρωτίστως τα τυφλά παιδιά ως ισότιμα μέλη της κοινωνίας. Ο δικός του αγώνας ήταν να πείσει όλους, από δασκάλους και συνεργάτες μέχρι και την κοινωνία την ίδια τελικά, πως τα τυφλά παιδιά είχαν τις δικές τους ικανότητες θέτοντας ως στόχο ζωής να τα βοηθήσει να αναδείξουν τις αρετές τους και να διεκδικήσουν έτσι μια καλύτερη θέση στον κόσμο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η Έλεν Κέλερ, η οποία στην αυτοβιογραφία της το 1966 εκφράζει τη βαθιά της ευγνωμοσύνη στον Μιχαήλ Αναγνωστόπουλο.

ananngngoososoaefsd6

Μέχρι το 1886, όταν θα χάσει τελικά την αγαπημένη του σύζυγο και παντοτινή αρωγό στην εκπαιδευτική του μεταρρύθμιση, ήταν μακράν ο γνωστότερος Έλληνας της ομογένειας και ένας από τους διασημότερους εκπαιδευτικούς ειδικής αγωγής του κόσμου. Στα 30 χρόνια που θα περάσει στο τιμόνι του Perkins, ο Αναγνωστόπουλος ίδρυσε ακόμα και ειδικό τυπογραφείο, την ίδια ώρα που εκπροσωπούσε τόσο την αμερικανική εκπαίδευση όσο και την κυβέρνηση των ΗΠΑ σε συνέδρια και παγκόσμιους φορείς ειδικής αγωγής (όπως το 1900 στο Παρίσι, όταν παρακολούθησε ως επίσημος εκπρόσωπος της Αμερικής το διεθνές συνέδριο διδασκάλων ειδικής αγωγής).

Στη δουλειά του ήταν πραγματικά ασίγαστος, καθώς το έργο του ήταν ιερό. Έχοντας τη συνολική εποπτεία της σχολής, μελέτησε ενδελεχώς ό,τι αφορούσε στην εκπαίδευση των τυφλών και κωφάλαλων παιδιών και αναζήτησε συμπληρωματικά μέτρα και περισσότερη ενισχυτική διδασκαλία. Ο στόχος του ήταν να βελτιωθούν οι εκπαιδευτικές υπηρεσίες του ιδρύματος και η προσφορά του στα παιδιά.

Πέρα από τα γενναία κονδύλια που κατάφερε να αποσπάσει από φορείς και κράτος, ίδρυσε νηπιαγωγείο για τυφλά παιδιά (1887) και έφτιαξε την πληρέστερη βιβλιοθήκη ειδικής αγωγής του κόσμου. Ιδιαίτερη μέριμνα έλαβε και για τη μουσική παιδεία των μαθητών του, εξοπλίζοντας τις μουσικές αίθουσες με όλων των λογιών τα καλούδια. Κι αυτό γιατί θεωρούσε πως η μουσική θα μπορούσε να αποτελέσει πεδίο επαγγελματικής αποκατάστασης για τους τυφλούς, διδάσκοντάς τη μάλιστα ως μάθημα τεχνικής κατάρτισης!

Το καινοτόμο πρόγραμμα του Αναγνωστόπουλου υιοθέτησε μαθήματα αλλά και παιδαγωγικές τεχνικές για τη βέλτιστη σωματική και πνευματική εξέλιξη των τυφλών μαθητών, καθιερώνοντας όπως είπαμε τον θεσμό της επαγγελματικής απασχόλησης των τυφλών ως μέρος του αμερικανικού εκπαιδευτικού συστήματος. Λειτούργησε ακόμα και προγράμματα απασχόλησης τυφλών στη βιομηχανία, με στόχο να κάνει τους τυφλούς συμπολίτες του αυτάρκεις ως ενήλικες.

ananngngoososoaefsd7

Ταυτοχρόνως, όργωσε την Ευρώπη για να επισκεφτεί τα εκεί σχολεία ειδικής αγωγής, ανταλλάσσοντας τεχνογνωσία και εξοπλισμό. Τέτοιος ήταν ο αντίκτυπός του στην ειδική αγωγή που το 1892 τιμήθηκε από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ με τιμητικό μεταπτυχιακό τίτλο. Μέχρι τότε, ο διευθυντής του Perkins είχε κάνει τη σχολή ειδικής αγωγής τη σπουδαιότερη και πληρέστερη εκπαιδευτική δομή του κόσμου για τα τυφλά και κωφάλαλα παιδιά.

Τα δύο επιστημονικά συγγράμματά του για την ειδική αγωγή (το «Εκπαίδευση των τυφλών: Ιστορικό σχεδίασμα, αφετηρία, ανάπτυξη και πρόγραμμα» του 1882 και το «Νηπιαγωγείο και Δημοτικό Σχολείο για τους τυφλούς» του 1886) θεωρήθηκαν τομές στον ακαδημαϊκό χώρο και εν πολλοίς αξεπέραστα στην κατηγορία τους…

Ο ευεργέτης Αναγνωστόπουλοςananngngoososoaefsd5

Μεγάλος πατριώτης καθώς ήταν, ο Ανάγνος δεν ξέχασε ποτέ τον τόπο του και σήμερα φαντάζει ως ο μεγαλύτερος από τους εβδομήντα περίπου εθνικούς ευεργέτες που έβγαλε το Πάπιγκο! Αφού ίδρυσε και κράτησε για χρόνια το τιμόνι της Τοπικής Ένωσης Ελλήνων Αμερικής (παράρτημα Βοστόνης), μέσω της οποίας προωθούσε τα ελληνικά ζητήματα στην αμερικανική κυβέρνηση και έχτισε την ορθόδοξη εκκλησία της Βοστόνης, στράφηκε κατόπιν οικονομικά στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Ήπειρο. Τα μεγάλα εθνικά θέματα τον συγκινούν διαχρονικά και βαθύτατα, γι’ αυτό και ιδρύει στη Βοστόνη την «Εθνική Ένωση» για την ενίσχυση του Μακεδονικού Αγώνα. Το κάλεσμα που απευθύνει στον απόδημο ελληνισμό θα βρει απάντηση και τα κονδύλια που στέλνονται στην Ελλάδα από την ομογένεια θα κατευθυνθούν τελικά στη δημιουργία του ελληνικού πολεμικού στόλου.

Οι χρηματικές δωρεές του γενναίες και εκτεταμένες, καθώς στράφηκαν προς νομικά πρόσωπα, εκπαιδευτικά σωματεία κ.λπ. Ταυτοχρόνως, ιδρύει δημοτικά σχολεία τον Μάιο του 1906 στη γενέθλια γη, τα «Καλλίνεια» του Παπίγκου (στη μνήμη της μητέρας του Καλλίνας), χτίζει και λειτουργεί τη Γεωργική Σχολή της Κόνιτσας, ανοίγει δημοτικά σχολεία στα Γιάννενα κ.ά.

ananngngoososoaefsd8

Διορίζει την τετραμελή «Διαχειριστική Επιτροπή των Καλλινείων Σχολείων Παπίγκου», την οποία αναγκάζει να λειτουργεί βάσει του κανονισμού που συντάσσει ο ίδιος, ώστε να εγγυηθεί τη μακροημέρευση των σχολείων του αλλά και του κληροδοτήματός του, από το οποίο πληρώνονται εξάλλου όλοι οι δάσκαλοι των δημοτικών που ευεργετεί. Αγοράζει και ένα μεγάλο κτήμα 7,5 στρεμμάτων μέσα στα Γιάννενα, «γνωστόν με την ονομασίαν ‘‘Παπιγκιώτικη Μάνδρα’’», όπως μας βεβαιώνει ο παραπάνω κανονισμός, το οποίο εμπιστεύεται στη Μητρόπολη Ιωαννίνων για να στεγαστούν δυο νέα δημοτικά σχολεία.

Στην Πολυχρόνειο Σχολή στο Πάπιγκο, που ανεγέρθηκε το 1897, έσπευσαν να στήσουν στον προαύλιο χώρο την προτομή του Αναγνωστόπουλου, καθώς χωρίς την οικονομική συνδρομή του δεν θα είχε αποπερατωθεί το έργο. Η φράση που χαράκτηκε στην προτομή συμπυκνώνει ίσως τη ζωή του: «Ζήσας επί μακρόν χρόνον εν τη αλλοδαπή ούτε εν ταις λύπαις, ούτε εν ταις ευτυχίαις ελησμόνησα την αγαπητήν μου πατρίδα, διετέλεσα δε ενθαρρύνων αείποτε».

Ανάγνος και Έλεν Κέλερ

ananngngoososoaefsd10

Ο Μάικλ Άναγνος λαμβάνει μια επιστολή το 1886 από την ανήσυχη οικογένεια Κέλερ, η οποία ζει σε μια μικρή πόλη της Αλαμπάμα και μεγαλώνει ένα εξάχρονο κορίτσι χωρίς όραση και ακοή. Τη σχολή Perkins τη συστήνει στον βετεράνο λοχαγό του αμερικανικού εμφυλίου Άρθουρ Κέλερ ο ίδιος ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ, καθώς ξέρει πως η ευκατάστατη οικογένεια βρίσκεται σε απόγνωση μεγαλώνοντας ένα μικρό «αγρίμι», όπως λένε, που δεν μπορεί να επικοινωνήσει ουσιαστικά με κανέναν.

Ο Αναγνωστόπουλος συγκινείται από το γράμμα και αναλαμβάνει την ευθύνη αλλά και το παιδαγωγικό ρίσκο να στείλει στο σπίτι των Κέλερ μια εικοσάχρονη μαθήτριά του, την Άνι Σάλιβαν. Η Σάλιβαν, με προβλήματα όρασης κι αυτή, είναι ένα επίσης βασανισμένο κορίτσι που θέλει να ξεφύγει από τα ιδρύματα, διαθέτοντας πάθος για διδασκαλία αλλά και γνώσεις στην ειδική αγωγή.

ananngngoososoaefsd12

Η Σάλιβαν θα καταφέρει σταδιακά, με απαράμιλλο πείσμα και υπομονή, να μάθει στην Έλεν τις πρώτες της λέξεις παρέχοντάς της συνεχή ερεθίσματα για εξέλιξη. Κέλερ και Σάλιβαν έμειναν αχώριστες μέχρι το τέλος και η δασκάλα πρόλαβε να καμαρώσει την πρωτόγνωρη εξέλιξη της μαθήτριάς της. Αμφότερες είχαν να χρωστούν πολλά στον Αναγνωστόπουλο, που ήταν πάντα εκεί να συνδράμει οικονομικά, εκπαιδευτικά αλλά και ηθικά, όταν η Σάλιβαν ένιωθε πως δεν σημείωνε καμία πρόοδο.

ananngngoososoaefsd13

Οι επιστολές του Αναγνωστόπουλου τόσο με την Έλεν Κέλερ και τη Σάλιβαν όσο και με τους γονείς του κοριτσιού επιβίωσαν ως τις μέρες μας και φυλάσσονται στο Perkins. Όταν η Κέλερ επισκέφθηκε εξάλλου την Ελλάδα το 1946 για μια διάλεξη, δεν παρέλειψε να αναφέρει τον μέντορα όλων των τυφλών της Αμερικής, Μάικλ Ανάγνος…

Τελευταία χρόνια

ananngngoososoaefsd11Ο Αναγνωστόπουλος ξεκίνησε στις 17 Μαρτίου 1906 από τις ΗΠΑ για αυτό που έμελλε να γίνει το στερνό επαγγελματικό του ταξίδι στα Βαλκάνια. Έπειτα από άλλη μια περιοδεία του στην Ελλάδα, την Τουρκία, τη Σερβία και τη Βουλγαρία, όπου επισκέφτηκε τις ελληνικές κοινότητες και έδωσε μια σειρά από διαλέξεις, βρέθηκε στο πλαίσιο των επαγγελματικών αναγκών του στη Ρουμανία και μετέβη στην πόλη Ντρομπέτα-Τούρνου Σεβερίν, όπου όχι μόνο υπήρχε ισχυρή ηπειρώτικη παροικία αλλά εκεί ζούσε και ο θείος του, Κωνσταντίνος Παναγιωτέσκο.

Εκεί θα αφήσει την τελευταία του πνοή ο Μιχάλης Αναγνωστόπουλος στις 29 Ιουνίου 1906 κάτω από αδιευκρίνιστες και μυστηριώδεις συνθήκες. Οι αναφορές έκαναν λόγο για υποτροπή κάποιου σοβαρού προβλήματος υγείας που τον ταλαιπωρούσε εδώ και χρόνια, αν και στις τόσες εκδοχές για τον αιφνίδιο θάνατό του έχει υποστηριχθεί ακόμα και το ενδεχόμενο της δολοφονίας. Ενταφιάστηκε στο ορθόδοξο κοιμητήριο της πόλης και χρόνια αργότερα τα απομεινάρια του μεταφέρθηκαν στην Κόνιτσα, όπου βρίσκεται πλέον ο τάφος του.

ananngngoososoaefsd9

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, έσπευσαν να γράψουν το όνομά του στο Άγαλμα της Ελευθερίας και ο κυβερνήτης της Μασαχουσέτης τον αποχαιρέτισε ως εξής: «Το όνομα του Μάικλ Ανάγνος ανήκει στην Ελλάδα, η φήμη του στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά το έργο του στην ανθρωπότητα».

Το επίγραμμα στην αναθηματική στήλη του Αναγνωστόπουλου που υπάρχει στο κεντρικό κτίριο του ινστιτούτου Perkins γράφει «Michael Anagnos – November 7, 1837 – June 29, 1906 – Vico Ortus Graeco – Tendebat sember – Ad Meliora – Atque Exelsiora». Ο κήρυκας των ελληνικών αξιών ενσάρκωνε πια το πανανθρώπινο πρότυπο του ηθικού κάλλους και της άδολης φιλανθρωπίας.

Εκείνος θα περιοριζόταν στα σίγουρα στον επικήδειο που έγραψε γι’ αυτόν μεγάλη αμερικανική εφημερίδα: «Έκανε τους τυφλούς να βλέπουν»…

Δείτε όλα τα πρόσωπα που φιλοξενούνται στη στήλη «Πορτραίτα» του newsbeast.gr

Advertisements

ΚΟΝΙΤΣΑ…Η ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΠΛΗΚΑΔΙΤΙΣΣΑ 16-2-2018


Φωτογραφία του θανασηϛ βεζαληϛ.

 

«Την θεία σου Εικόνα εν φωτί εφανέρωσας, την πάλαι κεκρυμμένην εν τω δάσει Πανάχραντε και ωμοίς αοράτω σου ροπή, αρθείσαν ιερέως θαυμαστώς, ώσπερ δώρημα των θείων σου οικτιρμών, τω Πληκατίω δέδωκας. Δόξα τοις σοις χαρίσμασιν Αγνή, δόξα τοίς μεγαλείοις σου, δόξα τη προς ημάς σου Παρθένε χρηστότητι»

Οι καμπάνες χτυπάνε χαρμόσυνα η πομπή ξεκινάει για τη λιτάνευση της εικόνας από το 1770 έως και σήμερα κάθε 16η Φεβρουαρίου.

 

   
Η γιορτή της Παναγίας εν έτη 1916 Η γιορτή της Παναγίας εν έτη 1925

Η θαυματουργή εικόνα ευλογεί το χωριό από το 1770, κατά την παράδοση η εύρεση της εικόνας έγινε ως εξής:

Η ιστορική διαδρομή του Πληκατίου είναι συνδυασμένη και παράλληλη με την παράδοση της ευρέσεως της  θαυματουργού εικόνας της Παναγίας Πληκατιώτισσας, της οποίας η ετήσια εορτή εορτάζεται πανηγυρικά και με κάθε λαμπρότητα στις 16 Φεβρουαρίου με προσέλευση και συμμετοχή όλων των γύρω χωριών και του ευρύτερου ορίζοντος της Επαρχίας μας.

Η θαυματουργή εικόνα ευλογεί το χωριό από το 1770. Κατά την παράδοση η εύρεση της εικόνας έγινε ως εξής:

Ποιμένες έβοσκαν τα πρόβατα τους στην θέση «Πεστιλέπη» νότια του χωρίου Ντέντσικο, ονομαζόμενο σήμερα Αετομηλίτσα, ανατολικά του οικισμού «Φετόκος» σημερινή Θεοτόκος. Η αθωότητα τους επέτρεψε να διακρίνουν μες στο σκοτάδι στο απέναντι δάσος, λαμπρό φως. Με φόβο στην αρχή υπέθεσαν ότι επρόκειτο για λημέρι κακοποιών. Το φως ήταν εκεί κάθε βράδυ στο ίδιο μέρος, ορατό μόνο τη νύχτα. Αποφάσισαν τελικά να επισκεφτούν το σημείο, πήγαν ως εκεί  και δεν βρήκαν τίποτα.

Το φως εξακολουθούσε να είναι εκεί λαμπρό, σταθερό και αμετακίνητο. Το ανεξήγητο φως άρχισε να απασχολεί όλο και περισσότερο τους βοσκούς. Πώς όμως θα ανακάλυπταν την προέλευση του φωτεινού σημείου;

Σκέφτηκαν να θέσουν σε εφαρμογή ένα τέχνασμα:

Έστησαν στο έδαφος διχάλες και στήριξαν επάνω μια γκλίτσα τοποθετημένη με τέτοιο τρόπο ώστε να στοχεύει ακριβώς στο μέρος που έλαμπε το φως». Το επόμενο πρωί με οδηγό την γκλίτσα να  υποδεικνύει το σημείο ξεκίνησαν να βρουν την πηγή του φωτός. Ερεύνησαν το μέρος με προσοχή,  κουράστηκαν γιατί το μέρος ήταν πυκνά δασωμένο. Κάτω από ένα μεγάλο κέδρο(κατά άλλους κάτω από μια μεγάλη βελανιδιά)βρήκαν ολόρθη την Αγία Εικόνα της Θεοτόκου. Χαρά και αγαλλίαση πλημμύρισε τους απλοϊκούς αυτούς ανθρώπους. Πλησίασαν και με βαθειά  ευλάβεια προσκύνησαν την Θεοτόκο και την μετέφεραν στον καταυλισμό τους.

Αποφάσισαν να μεταφέρουν την εικόνα, το που όμως, άφησαν να το αποφασίσει η Παναγία. Έτσι φόρτωσαν την εικόνα στο κουτσό άλογο, στην μια πλευρά έβαλαν την εικόνα και στην άλλη για αντίβαρο ξύλα, μα δεν χρειάστηκε γιατί η εικόνα ισορρόπησε μόνη της και έτσι το άφησαν ελεύθερο. Το άλογο με το ιερό φορτίο πήρε το μονοπάτι για το Πληκάτι. Παρατήρησαν έκθαμβοι ότι το κουτσό άλογο δεν κούτσαινε πια, περπατούσε σταθερά. Τότε ένας συνοδός προέτρεξε και ειδοποίησε το χωριό. Οι ιερείς λαμπροφορεμένοι κρατώντας θυμιατά και όλοι οι χωριανοί με αναμμένες λαμπάδες βγήκαν στο απέναντι δάσος Παλέσι να υποδεχτούν την Κυρία Θεοτόκο και να την μεταφέρουν στο χωριό, όπου και βρίσκετε μέχρι και σήμερα.

Ο ναός που τοποθετήθηκε στην αρχή η εικόνα χτίστηκε περί το 890 μ.χ. ο ναός  σώζεται μέχρι σήμερα. Η εικόνα δεν έμεινε όμως εκεί … …

Ο ιερέας του χωριού παρατηρούσε για καιρό μια μετάθεση της εικόνας εντός του ναού. Η εικόνα μετακινούταν από το προσκυνητάρι στην είσοδο του ναού. Ο ιερέας  με πολλή ευλάβεια και φόβο Θεού εσήκωνε την θαυματουργό Εικόνα και την τοποθετούσε πάλι στη θέση της. Δεν καταλάβαινε την επιθυμία της Θεοτόκου.. Μια Κυριακή μετά τη Θεία Λειτουργία, συνέβη το εξής θαυμαστό: η Εικόνα σηκώθηκε μόνη της από το προσκυνητάρι και στάθηκε στον ώμο του ιερέα. Ο ιερέας οδηγούμενος από την εικόνα έφτασε στο μέσο του χωριού και εκεί η εικόνα κατέβηκε από τον ώμο και στάθηκε πάνω σε μια αγριοτριανταφυλλιά. Δίπλα στο σημείο υπήρχαν τα χαλάσματα ενός παλαιότερου ναού. Πιθανολογείται πως εκεί βρισκόταν η εικόνα πριν βρεθεί στο δάσος. Στο κάτω μέρος του ναού ανατολικά υπήρχε μια πηγή καθαρού νερού, η σημερινή «Μεγάλη βρύση της Παναγιάς».

Στο σημείο χτίστηκε ναός το 1775 στο όνομα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου σύμφωνα με την επιθυμία της Παναγίας.

Στην συνέχεια η θαυματουργή εικόνα αφού υπέδειξε τον τόπο για την ανέγερση του Ναού Της, σηκώθηκε πάλι στον ώμο του ιερέα  ο οποίος άρχισε πορεία μαζί με τους πιστούς χριστιανούς .Προχώρησαν αρκετά έξω από το χωριό όπου σε μια τοποθεσία κατέβηκε και στάθηκε όρθια επάνω σε μια πέτρα η οποία υπάρχει και σήμερα. Έτσι έδωσε σημάδι ότι εδώ έπρεπε να χτιστή ναός .Πραγματικά στο σημείο αυτό χτίστηκε παρεκκλήσι προς τιμή των γενεθλίων της Θεοτόκου και ονομάζεται Παναγιοπούλα»

Μετά η εικόνα μεταφέρθηκε από τον εφημέριο και τον πιστό λαό στο χωριό από όπου είχαν ξεκινήσει.

Το πώς βρέθηκε η εικόνα στο ερημικό αυτό μέρος υπάρχουν οι παρακάτω εκδοχές:

  1. Παλαιότερα στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας, πιθανόν κάποιος χωριανός την μετέφερε από την παλαιά εκκλησία στα μέρη αυτά για να την διαφυλάξει.
  2. Πιθανόν στην περιοχή της Φετόκος (Θεοτόκος) υπήρχε κάποιο μοναστήρι και μετά από λεηλασία πιθανόν να σκόρπησαν οι καλόγεροι τις Εικόνες για την σωτηρία αυτών.
  3. Πιθανόν κατά την μετακίνηση των χριστιανικών πληθυσμών από το βορά προς νότο από την καταπίεση του δυνάστη Τούρκου μετέφεραν και την εικόνα μαζί με τα άλλα κειμήλια που είχαν. Κάτι μεσολάβησε όμως και αναγκάστηκαν να την εγκαταλείψουν στην ερημιά.

Ο Ναός που κτίστηκε το 1775 ήταν ρυθμού βασιλικής, κανονικών διαστάσεων, ωσάν κατακόμβη. Στα βόρεια ήταν το σχολείο και στα ΝΔ το αμελικό (ξενώνας). Είχε υψηλούς αυλότοιχους και βαρειές πόρτες στις τρεις εισόδους στον αυλόγυρο. Παντού και στον γυναικωνίτη εκοσμείτο με τοιχογραφίες άφθαστης αξίας. Η VIII  Μεραρχία με πρωτοβουλία της, σε ένδειξη «ευγνωμοσύνης για την νίκη του στρατού στην μάχη του Γράμμου το 1948-1949» ,κατεδάφισε τον παλαιό Ναό και ανήγειρε «σύγχρονο», τα έτη 1951-1953, ενώ θα έπρεπε να διαφυλάξει και διασώσει αυτό το σπουδαίο θρησκευτικό μνημείο.

plikatipanagia4copy.jpg

Φωτογραφία του Χαρητάκης Παπαϊωάννου.

Φωτογραφία του Χαρητάκης Παπαϊωάννου.

Φωτογραφία του Χαρητάκης Παπαϊωάννου.

Φωτογραφία του Χαρητάκης Παπαϊωάννου.

Φωτογραφία του Χαρητάκης Παπαϊωάννου.

ΚΟΝΙΤΣΑ…Παραγωγός Γιώργος Κοτολούλης,Τσαϊ του Βουνού «Σμόλικας».

Τσαϊ του Βουνού «Σμόλικας» (sideritis raeseri).
Παραγωγός Γιώργος Κοτολούλης. Καλλιεργείται στις παρυφές του Σμόλικα, στη Δροσοπηγή, στα Μαστοροχώρια Κόνιτσας σε υψόμετρο 1050 μ. Συλλέγεται με το χέρι και αποξηραίνεται με φυσικό τρόπο.

Οι συσκευασίες μας.
Χάρτινη 20 gr. και 40 gr.
Μεταλλικό κουτί των 20 gr. και 40 gr.
Κασετίνα με 3 διαφορετικά είδη, σε μεταλλικά κουτιά των 20 gr.

Φωτογραφία του Kotoloulis Georgios.
Φωτογραφία του Kotoloulis Georgios.
Φωτογραφία του Kotoloulis Georgios.

ΚΟΝΙΤΣΑ…ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΟΝΙΤΣΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΘΗΚΟΦΥΛΑΚΕΙΟΥ

Ο Δήμος Κόνιτσας, με έγγραφό του προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας και προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αντιδρά στην απόφαση κατάργησης των υποθηκοφυλακείων. 
Με το σχέδιο νόμου συστήνεται ένας ενιαίος φορέας, ο «Οργανισμός Εθνικού Κτηματολογίου», ο οποίος θα αναλάβει την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης της χώρας έως το 2020, τη λειτουργία, καθώς και τη σταδιακή συγχώνευση των υφιστάμενων κτηματολογικών γραφείων και υποθηκοφυλακείων, τα οποία καταργούνται σε διάστημα δύο ετών.
Η μετάβαση θα γίνει εντός διετίας ουσιαστικά θα κλείσουν τα 394 υποθηκοφυλακεία που λειτουργούν σήμερα και πλέον θα υπάρχει μια κεντρική υπηρεσία με 17 κτηματολογικά γραφεία και 69 υποκαταστήματα, τα οποία θα έχει ο νέος οργανισμός.
Η απόφαση αυτή έρχεται σε συνέχεια άλλων κρατικών αποφάσεων με τις οποίες καταργήθηκαν σημαντικές υπηρεσίες στην περιοχή μας, όπως Δ.Ο.Υ., Ο.Τ.Ε., Ι.Κ.Α., κλπ. Ο ιστορικός, ακριτικός Δήμος Κόνιτσας αντί να απολαμβάνει προνομίων για λόγους κοινωνικούς, οικονομικούς και εθνικούς, αντιμετωπίζει διαχρονικά μια ακατανόητη πολιτική απομάκρυνσης των Δημοσίων Υπηρεσιών, που απογοητεύει τους κατοίκους και μοιραία ενισχύει την τάση φυγής τους από τον τόπο τους με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Με την κατάργηση του Υποθηκοφυλακείου Κόνιτσας, ακυρώνεται το αναφαίρετο δικαίωμα των δημοτών για άμεση επίλυση των διαφορών περί ιδιοκτησίας τους, καθώς οι κάτοικοι των απομακρυσμένων Τοπικών Κοινοτήτων θα υποχρεώνονται πλέον να διανύουν μια απόσταση πάνω από 200 χλμ. (μετάβαση- επιστροφή) για να εξυπηρετήσουν τις εμπράγματες συναλλαγές τους, επιβαρυνόμενοι με σημαντικές δαπάνες.
Επιπλέον, θίγονται καίρια τα συμφέροντα σημαντικής μερίδας επαγγελματιών, που επιμένουν να υπηρετούν αυτόν τον τόπο και η δραστηριότητα των οποίων συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη υποθηκοφυλακείου(δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, μηχανικού κλπ. ). Σαφώς δυσχεραίνονται οι αγοραπωλησίες και οι εγγραφές βαρών, οι οποίες θα καταχωρούνται μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ως εκ τούτου, προβάλλει εύλογο το αίτημα επανεξέτασης του θέματος παραμονής του Υποθηκοφυλακείου στην Κόνιτσα ως Αποκεντρωμένη Υπηρεσία, που θα στεγάζεται σε δημοτικό ακίνητο, χωρίς καμία επιβάρυνση του Κρατικού Προϋπολογισμού.

ΚΟΝΙΤΣΑ…Ο Δήμος Κόνιτσας στη Μόσχα

 

Αντιπροσωπεία του Δήμου Κόνιτσας με επικεφαλής το Δήμαρχο κ. Ανδρέα Παπασπύρου, πραγματοποίησε σημαντικό ταξίδι στην πρωτεύουσα της Ρωσίας, Μόσχα από 21 έως 28 Ιανουαρίου 2018, στα πλαίσια διεθνούς συνεδρίου της ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με θέμα «XXVI Διεθνείς Χριστουγεννιάτικες Εκπαιδευτικές Αναγνώσεις – Ηθικές Αξίες και το Μέλλον της ανθρωπότητας, XIII κατεύθυνση», στο οποίο συμμετείχαν ο Πατριάρχης Μόσχας και πασών των Ρωσσιών κ.κ. Κύριλλος, πολλοί Υπουργοί της ρωσικής Κυβέρνησης καθώς και πάνω από 6.000 σύνεδροι.
Η πρόσκληση εστάλη από το ρωσικό Ίδρυμα “Ποκρόβ” (Σκέπη), το οποίο ανέλαβε όλα τα έξοδα του ταξιδιού. (Εισιτήρια, διαμονή, διατροφή, μεταφράσεις).
Στο προαναφερθέν Συνέδριο στη Μόσχα έγινε ιδιαίτερη αναφορά στον δικό μας Άγιο, τον Άγιο Παΐσιο τον Αγιορείτη. Εκπροσωπώντας την Κόνιτσα, ομιλητής στο συνέδριο ήταν ο Δήμαρχος Κόνιτσας, κ. Ανδρέας Παπασπύρου, ο οποίος παρουσίασε ως προορισμό την πόλη του Αγίου Παϊσίου και εξέφρασε τις εντυπώσεις της πόλης της Κόνιτσας από την επίσκεψη των Ρώσων Φοιτητών στον τόπο μας τον Ιούλιο του 2017 στις λατρευτικές εκδηλώσεις προς τιμή του Αγίου. Επίσης, ο Αντιδήμαρχος κ. Γεώργιος Καλλιντέρης αναφέρθηκε στην προετοιμασία για τη διεξαγωγή του εορτασμού της μνήμης του Αγίου στην Κόνιτσα (08.07.2018-12.07.2018) και ο Πρόεδρος της Δημοτικής Ενότητας Κόνιτσας κ. Βασίλειος Αθανασόπουλος παρουσίασε στοιχεία για την πορεία των εργασιών και την ολοκλήρωση της κατασκευής του Ναού του Αγίου Παϊσίου στην Ιερά Μονή Παναγίας Στομίου.
Κατά τη διάρκεια της παραμονής της αντιπροσωπείας του Δήμου Κόνιτσας στη Ρωσία, τέθηκε το θέμα αύξησης της τουριστικής ροής από τη Ρωσία στην Κόνιτσα και προώθησης του θρησκευτικού τουρισμού της περιοχής με επίκεντρο τον Άγιο Παΐσιο.
Στα πλαίσια του συνεδρίου ο κ. Δήμαρχος είχε ολιγόλεπτη συνάντηση με τον Αντιπρόεδρο της Ρωσικής Ομοσπονδίας Αλέξανδρο Μπεγλόφ, κατά τη διάρκεια της οποίας έγινε αναφορά στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της περιοχής του Δήμου για την προσέλκυση επισκεπτών από τη μεγάλη αγορά της Ρωσίας και κυρίως στην προοπτική ανάπτυξης του θρησκευτικού-προσκυνηματικού τουρισμού σε σχέση με τον Άγιο Παΐσιο, του οποίου, ως γνωστόν, η πατρική οικία βρίσκεται στην Κόνιτσα.

Η αντιπροσωπεία, τέλος, επισκέφθηκε ορισμένα μνημεία, που σχετίζονται με την Ελλάδα. Το ναό του Αγίου Νικολάου στην Κροστάνδη, ο οποίος είναι κτισμένος κατά το πρότυπο της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης, το άγαλμα του Ιωάννη Καποδίστρια στην Αγία Πετρούπολη, που υπήρξε Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσικής Αυτοκρατορίας και το Κρατικό Μουσείο Ερμιτάζ στην Αγία Πετρούπολη, σε τμήμα του οποίου φιλοξενούνται εκθέματα από την Αρχαία Ελλάδα.

Φωτογραφία του χρήστη Δήμος Κόνιτσας.
Φωτογραφία του χρήστη Δήμος Κόνιτσας.

ΚΟΝΙΤΣΑ…ΜΑΣΤΟΡΟΧΩΡΙΑ: Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΠΕΛΕΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΠΥΡΣΟΓΙΑΝΝΗ

Μιλάει για την τέχνη των μαστόρων, η οποία ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο και έγινε λαϊκός πολιτισμός

«Ταξίδεψαν» την τέχνη τους από την Ήπειρο, μέχρι την Αμερική, το Κονγκό, την Περσία, το Ιρκούτσκ και το Βλαδιβοστόκ. Οι «θρυλικοί» μαστόροι της πέτρας επί τρεις αιώνες οικοδόμησαν ένα λαϊκό πολιτισμό-ταυτότητα των χωριών τους, των Μαστοροχωρίων της Κόνιτσας, τα οποία αποτελούν μνημεία αρχιτεκτονικής.«Από μικρό, με έβαλε ο πατέρας μου στο πελέκι. Σήμερα είμαι στα 90 και ακόμη μαστορεύω». Η συνομιλία και τον κ. Σπύρο Βάλτα, με τον τελευταίο στη ζωή «πελεκάνο» της πέτρας στην…
Πυρσόγιαννη της Κόνιτσας, ανοίγει δρόμους αλλοτινούς που καθόρισαν τη ζωή και την οικονομία του τόπου, που απλώνεται στις πλαγιές ανάμεσα στο Σμόλικα και τους πρόποδες του Γράμμου.Με περηφάνια και μεγάλη πνευματική διαύγεια, παρά την προχωρημένη ηλικία του ο κ. Βαλτάς, μιλάει για την εποχή πριν από τον πόλεμο του 1940, τότε, που μαζί με τα παιδιά της γειτονιάς έφτιαχναν πεζούλια και πελεκούσαν την πέτρα, για να παίξουν. Το πρώτο του έργο, είναι η είσοδος του πατρικού σπιτιού, που είναι περίτεχνη, από πελεκητή πέτρα και με καμάρι, ανυπομονεί να μας δείξει. «Είμαι αυτοδίδακτος πελεκάνος», λέει. «Παρατηρούσα από μικρός, τον μπάρμπα Αποστόλη, πώς έκοβε τις πέτρες που κουβαλούσαν με τα μουλάρια. Δεν υπήρχαν αυτοκίνητα. Τις έκοβαν με σφήνα. Ήταν πολύ μεγάλα λιθάρια. Έβαζε πολλές σφήνες μπορεί 15, χωρίς ρεύμα και με δεξιότητα, κατάφερναν να ανοίξουν τα λιθάρια και μετά τα πελεκούσαν», μας εξηγεί.Ο 90χρονος σταμάτησε το σχολείο λόγω του πολέμου και ο πατέρας του, τον έβαλε στη μαστορική. Μετά το πελέκι, τον έμαθε να χτίζει τοίχους και ο ίδιος άρχισε να τον ακολουθεί, όπως αφηγείται, σε διάφορα μέρη της Ελλάδας όπου έχτισαν σπίτια, εκκλησίες, αλώνια, βρύσες.Όπως θυμάται, δίπλα στους άνδρες και κάποιες γυναίκες έχτιζαν πεζούλια στα κτήματα και στα αμπέλια. «Όποιες παντρεύονταν μάστορα ήξεραν πως ο άνδρας τους θα έφευγε και θα έμεναν μόνες, για τα παιδιά, τα κτήματα, τα ζωντανά. Έτσι ζούσε ο κόσμος τότε…», προσθέτει με χαμόγελο.Μαστόροι από την Πυρσόγιαννη ταξίδεψαν στις ΗΠΑ, στα Βαλκάνια, τη Ρωσία ακόμη και την Περσία. Τα «μπουλούκια», όπως αποκαλεί τις ομάδες των πετράδων που έφευγαν για δουλειά σε άλλα μέρη, κανονίζονταν στο χωριό.Ο κ. Σπύρος, θυμάται προπολεμικά το γλέντι που γινόταν στο χωριό την παραμονή της μέρας που κάποιοι θα έφευγαν για το ταξίδι. «Γλεντούσαμε μέχρι το ξημέρωμα. Στην Περσία ξενιτεύονταν, για να φτιάξουν δρόμους και γεφύρια. Πήγαν 60 Πυρσογιαννίτες. Γύρισαν οι μισοί, γιατί οι άλλοι έμειναν εκεί».Ο Σπύρος Βαλτάς, μαζί με τον πατέρα και συγγενείς δούλευαν σε χωριά της Ελλάδας και κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ενώ η αμοιβή τους ήταν σε είδος. «Στην Κατοχή έπαιρνα 1,5 οκά καλαμπόκι τη μέρα και ο πατέρας 2,5 οκάδες. Σε κάποιο χωριό στα Γρεβενά δουλεύαμε και μας έδιναν σιτάρι. Δεν υπήρχαν χρήματα». Το μυστικό της τέχνης, αποκαλύπτει πως είναι η υπομονή. «Για να πελεκήσεις, πρέπει να κάθεσαι κάτω, να μη βιάζεσαι, να το κάνεις με ψυχή. Να το έχεις μέσα σου, να πελεκάς…».Ο ηλικιωμένος πελεκάνος, τα τελευταία χρόνια προσφέρει έργο στο χωριό του. Οι βρύσες στον οικισμό είναι «κεντημένες» από τον ίδιο, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές, που εθελοντικά με την εμπειρία του βοήθησε για να υποστηριχτούν παλιά σπίτια. Το παράπονό του είναι, που οι νέοι στα Μαστοροχώρια δεν συνεχίζουν την παράδοση καθώς όπως λέει, «δεν γεννά το μυαλό τους».Ο κ. Βαλτάς θα ήθελε να τους κάνει δωρεάν μαθήματα, ενώ επιθυμία του, είναι να δει Σχολή Πέτρας να λειτουργήσει στην Πυρσόγιαννη.Τα λόγια του ηλικιωμένου έγιναν ερώτηση στον δήμαρχο της Κόνιτσας, Ανδρέα Παπασπύρου, ο οποίος τόνισε ότι η Σχολή Πέτρας στην Πυρσόγιαννη, είναι όραμα και στόχος της δημοτικής αρχής για να διασωθεί και το επάγγελμα, ενώ είπε πως υπάρχουν έτοιμα κτίρια για τον σκοπό αυτό. Παράλληλα όπως ανέφερε, υπάρχει μία μεγάλη και αξιόλογη συλλογή γύρω από την τέχνη και τη ζωή των μαστόρων της πέτρας, η οποία αναμένεται να φιλοξενηθεί μόνιμα, σε ένα παλιό επιβλητικό κτίριο το οποίο με κοινοτικά κονδύλια έχει συντηρηθεί με στόχο να γίνει το Μουσείο Ηπειρωτών Μαστόρων. ΑΠΟ EIPIRUS GATE